Quốc gia trụ cột BRICS đẩy mạnh 'thoát' tài sản USD, chuyện gì xảy ra?

Khi thanh lý các tài sản này, RBI có thể sử dụng nguồn vốn thu được để mua vào đồng rupee, qua đó hỗ trợ tỷ giá, trong bối cảnh đồng nội tệ đã rơi xuống mức thấp kỷ lục do tiến trình đàm phán thương mại Mỹ – Ấn bị đình trệ. Áp lực lên đồng rupee càng gia tăng sau khi Washington áp mức thuế lên tới 50% đối với hàng xuất khẩu của Ấn Độ, mức cao nhất trong khu vực châu Á.

Hiện trái phiếu Mỹ chỉ còn chiếm khoảng 1/3 dự trữ ngoại hối của Ấn Độ, so với mức 40% trước đây, khi RBI tăng phân bổ sang vàng và các tài sản thay thế khác, phù hợp với xu hướng chung của các ngân hàng trung ương toàn cầu.

Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ, Nirmala Sitharaman, từng nhấn mạnh vào tháng 9 rằng Ngân hàng Trung ương đang đưa ra những “quyết định rất thận trọng” trong việc cơ cấu lại dự trữ, rút kinh nghiệm từ các diễn biến địa chính trị, đặc biệt là việc Mỹ đóng băng dự trữ ngoại hối của Nga sau xung đột Ukraine bùng nổ năm 2022.

Ông Win Thin, Kinh tế trưởng tại Bank of Nassau 1982, nhận định: “Động thái này nhiều khả năng nhằm giảm thiểu rủi ro bị trừng phạt. Ấn Độ vẫn còn dư địa để tiếp tục giảm tỷ trọng trái phiếu Mỹ trong dự trữ.” Xu hướng này cũng tương đồng với các quốc gia nắm giữ lớn khác như Trung Quốc và Brazil, những nước đã cắt giảm lượng trái phiếu Mỹ xuống mức thấp nhất kể từ năm 2011.

Chiến lược của Ấn Độ phản ánh xu hướng rộng lớn trên toàn cầu, khi các ngân hàng trung ương tìm kiếm những lựa chọn thay thế cho tài sản dự trữ truyền thống bằng USD. Ngân hàng Quốc gia Ba Lan gần đây cũng đã phê duyệt kế hoạch mua thêm 150 tấn vàng, trong khi RBI gia tăng đáng kể hoạt động mua vàng. Một khảo sát của OMFIF vào tháng 11 cho thấy gần 60% ngân hàng trung ương trên thế giới có kế hoạch tìm kiếm các phương án thay thế cho tài sản bằng USD trong vòng một đến hai năm tới.

So với các nền kinh tế lớn khác, Ấn Độ vẫn là chủ sở hữu trái phiếu Mỹ ở mức trung bình. Lượng nắm giữ hiện chỉ bằng khoảng 1/4 so với Trung Quốc (683 tỷ USD) và thấp hơn nhiều so với 1.200 tỷ USD của Nhật Bản (số liệu tính đến tháng 11).

Các nhà phân tích dự báo xu hướng đa dạng hóa dự trữ của Ấn Độ nhiều khả năng sẽ tiếp tục. Ông Krishna Bhimavarapu của State Street Investment Management nhận định: “Nếu các cuộc đàm phán thương mại đạt được kết quả tích cực, nhu cầu can thiệp mạnh để bảo vệ đồng rupee có thể giảm bớt.” Tuy nhiên, ông Michael Brown của Pepperstone London cho rằng xu hướng này đã “ăn sâu”, và ngay cả khi đạt thỏa thuận thương mại, kịch bản nhiều khả năng chỉ ổn định mức nắm giữ hiện tại, khó đảo ngược trở lại như trước.

Sự điều chỉnh chiến lược này cho thấy Ấn Độ đang thích nghi với môi trường chính sách toàn cầu ngày càng phức tạp, cân bằng giữa các tài sản dự trữ truyền thống và các thực tế địa chính trị – kinh tế mới nổi lên, nhằm bảo vệ đồng rupee và củng cố an ninh tài chính quốc gia.