Chứng khoán tăng gần 41% một năm, vì sao nhiều người vẫn thua lỗ?

Theo báo cáo hiệu suất thị trường quỹ mở năm 2025 và dự báo 2026 do Fmarket – đối tác chiến lược phân phối gần 50 sản phẩm quỹ mở của các công ty quản lý quỹ hàng đầu Việt Nam – công bố, sự tăng trưởng mạnh mẽ của VN-Index chủ yếu tập trung vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn trong rổ VN30, trong khi hơn 46% số cổ phiếu trên thị trường ghi nhận kết quả đầu tư âm. 

Thậm chí, những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt cũng trải qua những nhịp điều chỉnh kéo dài, chịu tác động từ lãi suất, yếu tố vĩ mô và sự dịch chuyển dòng tiền, khiến phần lớn nhà đầu tư không thể hưởng lợi tương xứng từ mức tăng của chỉ số. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu thuộc sở hữu của "họ Vin", VN-Index chỉ thực sự tăng khoảng 10,6%, cho thấy đà tăng thị trường không phân bổ đồng đều.

Diễn biến bất ngờ của nhiều cổ phiếu trong năm qua cũng chứng minh rằng một doanh nghiệp chất lượng không đồng nghĩa với cơ hội đầu tư hiệu quả tại mọi thời điểm. Trong khi đó, nhiều quỹ cổ phiếu do các nhà quản lý chuyên nghiệp vận hành vẫn ghi nhận mức sinh lời ấn tượng, vượt trội so với phần lớn nhà đầu tư cá nhân. Các quỹ này đạt lợi nhuận trên 30% trong năm qua, với những quỹ tiêu biểu như BVFED, DCDS và MAGEF. Danh sách những quỹ có lợi nhuận tốt còn bao gồm UVEEF, BMFF, VCBF-BCF, MBVF, TCGF, EVESG và MAFEQI.

Chiến lược của các quỹ chuyên nghiệp không chạy theo các nhịp tăng ngắn hạn mang tính cục bộ mà tập trung bền bỉ vào việc tích lũy cổ phiếu của những doanh nghiệp đầu ngành, ưu tiên quản trị rủi ro và duy trì cấu trúc danh mục đầu tư. Dù cách tiếp cận này có thể khiến hiệu suất thấp hơn VN-Index trong một số giai đoạn, nó bảo toàn cấu trúc danh mục và tích lũy tài sản chất lượng, tối ưu hóa hiệu quả đầu tư khi thị trường bước vào chu kỳ tăng trưởng rộng hơn. 

Thống kê trong vòng 5 năm cho thấy nhóm quỹ có hiệu suất cao nhất đạt mức lợi nhuận bình quân 15-22% mỗi năm, dẫn đầu với những tên tuổi nổi bật như VINACAPITAL-VESAF, DCDS, SSI-SCA, BVFED, MAGEF và VCBF-BCF.

Theo nhận định của chuyên gia Fmarket, bản chất của đầu tư quỹ mở là một chiến lược phân bổ tài sản trung và dài hạn, phát huy hiệu quả rõ rệt khi nhà đầu tư duy trì thời gian nắm giữ đủ dài, lý tưởng là xuyên suốt ít nhất một chu kỳ kinh tế. Chiến lược này cho thấy sự khác biệt giữa những nhà đầu tư kiên nhẫn và những người chạy theo biến động ngắn hạn, đồng thời giải thích vì sao không phải ai cũng hưởng lợi từ đà tăng gần 41% của VN-Index trong năm 2025.

Bước sang năm 2026, nền tảng vĩ mô của Việt Nam được dự báo tiếp tục thuận lợi với tăng trưởng GDP duy trì ở mức cao trong khu vực. Dù nhóm vốn hóa lớn chiếm tỉ trọng lớn trong chỉ số với P/E cao, phần lớn cổ phiếu trên thị trường vẫn giao dịch ở vùng định giá thấp đến trung bình. 

SSI đánh giá mặt bằng định giá hiện tại đang hấp dẫn, với P/E dự phóng 2025-2026 khoảng 13,9x và 12x, thấp hơn trung bình 10 năm và vẫn hợp lý so với khu vực, phản ánh thị trường đang bước vào giai đoạn đầu của chu kỳ tăng trưởng bền vững. Các chuyên gia khuyến nghị chiến lược bền bỉ tích lũy, phân bổ đa dạng và duy trì kỷ luật đầu tư là cách tiếp cận phù hợp để chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

Trong khi đó, dòng tiền vào các quỹ trái phiếu trên nền tảng Fmarket vẫn duy trì ổn định xuyên suốt năm 2025. Lợi nhuận giữa các quỹ tương đối đồng đều, vượt xa lãi suất tiền gửi tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng chỉ quanh mức 4,7% mỗi năm. 

Một số quỹ trái phiếu ghi nhận mức sinh lời tích cực như HDBOND, MBBOND, LHBF và VINACAPITAL-VFF, đồng thời nhiều quỹ khác duy trì hiệu suất ổn định trên 6% như DCBF, VNDBF, MAFF, MBAM, ABBF và VCBF-FIF. Trong năm 2026, dự báo mặt bằng lãi suất cao hơn sẽ tạo điều kiện để các quỹ tái đầu tư vào trái phiếu mới với lợi suất hấp dẫn hơn, cải thiện chất lượng dòng tiền và mở ra triển vọng lợi nhuận tích cực hơn nữa.